PERYÖN, FutureBright ve Elkin Consultancy iş birliğiyle hazırlanan “Türkiye CHRO Gündemi 2026” araştırması, iş dünyasının yapay zekâ dönüşümüne ilişkin beklentilerini ve kurumsal hazırlık düzeyini ortaya koydu. İnsan kaynakları liderlerinin %70’i 2027’de yapay zekâ kaynaklı iş gücü azaltma baskısı beklerken %82’si yeni uzmanlık alanlarının oluşacağını öngörüyor. Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri ise CHRO’ların %89’unun insan kaynaklarının stratejik öneminin artacağını düşünmesine rağmen yalnızca %40’ının bütçe artışı beklemesi.
Yapay zekâ, şirketlerin yalnızca teknolojik altyapılarını değil, iş gücünü planlama ve yönetme biçimlerini de değiştiriyor. Otomasyonun yaygınlaşmasıyla bazı görevlerin ortadan kalkması beklenirken yeni uzmanlık alanları, farklı organizasyon modelleri ve değişen çalışan beklentileri insan kaynakları yönetiminin gündemini yeniden şekillendiriyor.
PERYÖN (Türkiye İnsan Yönetimi Derneği), FutureBright ve Elkin Consultancy tarafından gerçekleştirilen Türkiye CHRO Gündemi 2026 araştırması, bu dönüşümün Türkiye’deki büyük şirketlerin insan kaynakları liderleri tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koyuyor.
Çoğunluğu binden fazla çalışanı bulunan şirketlerde görev yapan 92 CHRO’nun katıldığı araştırma, 5 CEO ve 6 CHRO ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerle desteklendi.
Bulgular, insan kaynakları yöneticilerinin üç temel sorumluluğu aynı anda üstlenmek zorunda kaldığını gösteriyor: Çalışanların ihtiyaçlarını gözetmek, maliyetleri yönetmek ve kurumları geleceğin çalışma modellerine hazırlamak.
Ancak sorumlulukların artması, bu dönüşümü gerçekleştirecek kaynakların da aynı ölçüde genişlediği anlamına gelmiyor.
Dr. Eylem Derya Özgür: “İnsan Kaynakları Liderlerinden Geleceğin Organizasyonunu Tasarlamaları Bekleniyor”
PERYÖN Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Eylem Derya Özgür, araştırmanın insan kaynakları liderlerinin giderek karmaşıklaşan bir yönetim gündemiyle karşı karşıya olduğunu gösterdiğini belirtti.
CHRO’ların %79’u sorumluluklarının ve gündemlerinin arttığını ifade ederken kendisini dönüşüme çok yüksek düzeyde hazırlıklı görenlerin oranı yalnızca %5. Hazırlık seviyesini yüksek olarak değerlendirenlerin oranı ise %50.
Araştırmanın yönetici özetine göre katılımcıların %89’u insan kaynaklarının stratejik öneminin artacağını öngörüyor. Buna karşılık bütçelerinin artmasını bekleyenlerin oranı %40’ta kalıyor.
Özgür’e göre insan kaynakları liderleri, büyüme ve rekabetçilik hedefleriyle maliyet baskıları ve çalışan ihtiyaçları arasında giderek daha hassas bir denge kurmak durumunda.
Nitekim CHRO’ların %80’i toplam ücret ve yan hak maliyetlerinin arttığını belirtirken %58’i çalışanların finansal iyi oluşunun aynı ölçüde iyileşmediğini ifade ediyor.
Yapay zekâ dönüşümü ise bu sorumluluklara yeni bir boyut ekliyor.
Katılımcıların %70’i yapay zekânın 2027’de iş gücünü azaltma baskısı yaratmasını bekliyor. Ancak %86’sı görevlerde otomasyonun artacağını, %82’si yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkacağını ve %74’ü mevcut rollerin yeniden tasarlanacağını düşünüyor.
Özgür, bu sonuçların yalnızca istihdamın niceliğine ilişkin bir değişime değil, organizasyon yapılarının yeniden şekillenmesine işaret ettiğini vurguluyor.
Araştırma, şirketlerin yapay zekâ kullanımında yönetişim açısından önemli eksikliklerle karşı karşıya olduğunu da gösteriyor. Kurumların %65’inde yapay zekâ ajanları kullanılırken veya pilot çalışmalar yürütülürken yalnızca %28’inde bu sistemlerin yetki ve sorumlulukları tanımlanmış durumda. Yazılı politika ya da rehbere sahip kurumların oranı ise %27.
Özgür’ün değerlendirmeleri, teknolojik dönüşümü yönetebilmek için yalnızca yeni araçlara yatırım yapmanın yeterli olmadığını; sorumlulukların, denetim mekanizmalarının ve liderlik yetkinliklerinin de geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Yavuz Elkin: “Hedeflerde Anlaşmak Başka, Aynı Kararlılıkla İlerlemek Başka”
Elkin Consultancy Kurucu Ortağı Yavuz Elkin, araştırmanın şirket stratejilerinin hayata geçirilmesinde üst yönetim ile insan kaynakları liderleri arasındaki iş birliğinin önemini ortaya koyduğunu belirtti.
CHRO’ların %49’u önceliklerin sık değişmesini, %43’ü ise üst yönetimin yeterli sahiplenme göstermemesini uygulamaların önündeki temel engeller arasında değerlendiriyor.
Elkin’e göre şirketlerin ortak hedefler belirlemesi, bu hedeflerin kararlı biçimde uygulanacağı anlamına gelmiyor. Önceliklerin sürekli değişmesi, doğru tasarlanmış insan yönetimi politikalarının bile beklenen sonuçları üretmesini zorlaştırabiliyor.
Bu nedenle insan kaynaklarının yalnızca alınan kararları uygulayan bir birim olarak değil, stratejik kararların oluşturulmasına başlangıç aşamasından itibaren katılan bir iş ortağı olarak konumlanması gerekiyor.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise çalışan deneyiminin yönetim gündemindeki yeri.
Çalışan deneyimi CHRO’ların öncelikleri arasında %32 oranında yer alırken, onların aktardığı üst yönetim önceliklerinde bu oran %4’e düşüyor.
Elkin, bu farklılığın üst yönetimin çalışan deneyimine ilgisiz olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiğini belirtiyor. Çalışan deneyiminin verimlilik, müşteri memnuniyeti ve çalışan kaybının maliyeti gibi iş sonuçlarıyla ilişkilendirilmesi, konunun stratejik düzeyde karşılık bulmasını kolaylaştırabilir.
Bu noktada Elkin’in öne çıkardığı kavram ise “İnsan Yapabilirliği”.
Bu yaklaşım, yüksek performansın yalnızca çalışanların bireysel yeteneklerinden kaynaklanmadığını; çalışma sistemlerinin, yönetim biçimlerinin ve inisiyatif alma olanaklarının da belirleyici olduğunu savunuyor.
Dolayısıyla geleceğin insan kaynakları yönetiminde asıl mesele, yalnızca yetenekli çalışanları bir araya getirmek değil, onların potansiyellerini kullanabilecekleri organizasyonları oluşturmak olacak.
Akan Abdula: “En Büyük Beceri Açığı Yapay Zekâda Değil, Stratejik Düşünmede”
FutureBright Group Kurucu Ortağı Akan Abdula, araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından birinin, yapay zekânın iş dünyasında bu kadar yoğun konuşulduğu bir dönemde en büyük yetkinlik açığının teknoloji alanında bulunmaması olduğunu belirtti.
CHRO’ların değerlendirmelerine göre şirketlerdeki başlıca beceri eksiklikleri şöyle sıralanıyor:
- %64: Stratejik düşünme ve problem çözme
- %58: Liderlik ve insan yönetimi
- %47: Veri analitiği ve okuryazarlığı
- %41: Değişim yönetimi
- %37: Yapay zekâ yetkinlikleri
Bu tablo, teknolojik dönüşümün insan becerilerine duyulan ihtiyacı azaltmak yerine bazı yetkinlikleri daha kritik hale getirdiğine işaret ediyor.
Abdula, şirketlerin yalnızca teknolojiyi kullanabilen çalışanlara değil, karmaşık problemleri değerlendirebilen, belirsizlik karşısında karar verebilen ve değişimi yönetebilen profesyonellere ihtiyaç duyduğunu vurguluyor.
Genç İstihdamında Yeni Bir Risk
Araştırmanın geleceğin iş gücüne ilişkin sonuçları, kariyerinin başlangıcındaki çalışanlar açısından da önemli sorular ortaya koyuyor.
CHRO’ların %39’u giriş seviyesi ve yeni mezun pozisyonlarında azalma bekliyor.
Bu beklenti, yapay zekâ dönüşümünün uzun vadeli etkileri açısından kritik bir meseleye işaret ediyor. Çünkü çalışanların mesleki deneyim kazandığı başlangıç pozisyonlarının azalması, geleceğin uzman ve yöneticilerinin yetişme süreçlerini de değiştirebilir.
Abdula’ya göre şirketlerin yalnızca hangi görevleri otomasyona aktarabileceklerini değil, genç yeteneklerin gelecekte hangi yollarla deneyim kazanabileceklerini de değerlendirmeleri gerekiyor.
Yeni Çalışan Profili: Seçici Performansçılar
Araştırmanın derinlemesine görüşmelerinde ortaya çıkan bir diğer kavram ise “seçici performansçılar”.
Abdula’nın tanımladığı bu çalışan profili, geleneksel kurumsal bağlılık anlayışından farklılaşıyor.
Seçici performansçılar, çalıştıkları kuruma koşulsuz ve uzun vadeli sadakat göstermek yerine anlamlı buldukları işlere güçlü bir bağlılık geliştirmeyi ve bu alanlarda yüksek performans sergilemeyi tercih ediyor.
Bu değişim, yüksek performans ile kurumsal sadakatin her zaman birlikte ilerlemediğini gösteriyor.
Şirketler açısından çalışan bağlılığını yalnızca kurumda geçirilen süre üzerinden değerlendirmek yerine çalışanların hangi koşullarda daha fazla değer üretebildiğini anlamak giderek önem kazanıyor.
İnsan Kaynaklarında Yeni Dönem: İnsan ve Yapay Zekâ Birlikte Yönetilecek
Türkiye CHRO Gündemi 2026 araştırmasının sonuçları, insan kaynakları yönetiminin geleneksel sınırlarının genişlediğini ortaya koyuyor.
Çalışan deneyimi, liderlik, maliyet yönetimi ve yetenek gelişimi gibi mevcut sorumluluklara artık yapay zekâ sistemlerinin organizasyon içindeki rolünü belirleme görevi de ekleniyor.
Araştırmadan çıkan temel sonuç, teknolojinin kullanım hızının tek başına kurumsal başarı için yeterli olmadığı.
Yapay zekâ ile insan emeğinin birlikte değerlendirildiği çalışma modellerinde asıl rekabet avantajı; doğru teknolojiyi seçmek kadar, bu teknolojiyi yönetebilecek insanları, yetkinlikleri ve organizasyon kültürünü geliştirebilmekten geçecek.
Türkiye CHRO Gündemi 2026, PERYÖN, FutureBright Group ve Elkin Consultancy iş birliğiyle gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında farklı sektörlerden 92 CHRO ile çevrim içi anket, 5 CEO ve 6 CHRO ile derinlemesine görüşmeler yapıldı.
Araştırma sonuçları, katılımcı üst düzey yöneticilerin değerlendirme ve gelecek öngörülerini yansıtıyor.
Kaynak:
PERYÖN, FutureBright Group ve Elkin Consultancy tarafından paylaşılan Türkiye CHRO Gündemi 2026 basın bülteni ve araştırma özeti.
