Son yılların en dikkat çekici konularından birisi “Sanayi 4.0” kavramı, bu konu üzerine çok fazla yorum yapıldı. Sizin bakışınızdan Sanayi 4.0 kavramı nedir? Sizce en temel şekilde bu yeni kavramın Pazarlama dünyasına olan etkisi ne olacaktır?

Benim gözümden Sanayi 4.0 zamanın akışında bizim kuşağımızın yaşaması gereken bir endüstri evresi. Bizden önceki kuşaklar örneğin, 1810’lu yıllarda sanayi açısından Buhar devrimiyle ana temanın belirlendiği dönemi yaşadılar. Ardından gelen kuşağın bahtı kitlesel üretim, montaj hatları ve elektriğin icadını deneyimlemekti. 1960’lı yıllar ise sanayi açısından bilgisayarların ortaya çıkışı ve doğal olarak optimizasyon çağıydı; o kuşak “Neyi? Nasıl? en iyi yaparız?” sorularını aradı. Şu günlerde ise Sanayi 4.0 ı konuşuyoruz. Bilgisayar kullanımının bir adım ötesi. İlk adımda bilgisayarlar veri üretti; insan yorumladı, şimdi bilgisayarlar veri üretiyor ve kendi aralarında yorumluyorlar. Sanayi 4.0 akıllı üretim, sanayi devrimi gibi isimler alıyor.

Gelelim pazarlama üzerindeki etkisine. İşin aslı yukarıda anlattığım sanayileşmenin doğal evriminde her şey pazarlama içindi. Doğal olarak Sanayi 4.0’ın pazarlama 4.0 anlayışını yaratması gerekiyor. Üreticinin, 1) tedarikçileriyle, 2) dağıtıcılarıyla ve 3) müşterileriyle teknoloji odaklı iletişimi pazara, üretime, pazarlamaya, sanayiye a) şeffaflık, b) iletişim, c) işbirliği, d) esneklik, e)hızlı aksiyon alma ve tepki verme yetkinlikleri getirdi.

Öncelikle iyi bir pazarlama yöneticinin bu yetkinliklerin ne olduğunu kavraması gerek. Misal: Nasıl şeffaf olunur? Bu soruyu muhteşem yanıtlaması gerekir. Kahve ya da kahve makinası satan bir işletme düşünün. Sanayi 4.0 sabah kalkan müşterinin saat kaçta, hangi bileşimde (sütlü, şekerli, sert, açık…) kahve içtiğini ya da içip içmediğini kayıt edebilen ve kaydı işletmeye yollayan kahve makinaları üretme imkanı verdi. Muhteşem değil mi? Artık işletme müşterinin evindeymişçesine onun kahve içme alışkanlığını biliyor. Bu bilgiyi kahve tedarikçilerine, süt tedarikçilerine iletebilecek. Üretici-müşteri iletişimi şeffaf, üretici-tedarikçi iletişimi şeffaf. Bu kadarla iş bitmiyor. Sabah kahvesinin ardından gün içinde odaklanma sorunu yaşayan müşteriyi koluna taktığı akıllı saat uyarıyor. “Kalp atışınız yavaşladı, kahve içmek ister misiniz?”. Müşteri-kahve makinası-kol saati birbirleriyle konuşuyorlar ve kahve makinası tercih edilen kahveyi hazırlamaya başlıyor. Dolayısı ile bir başka sektör de Sanayi 4.0’dan payını alıyor, ve dalga dalga yaşamımız büyük veri (big data), nesnelerin interneti (iots), sanal gerçeklik (augmented reality) gibi Sanayi 4.0’a eşlik eden kavramlarla doluyor. Yaşam bu kavramları aldıkça pazarlama da bunları hem işletmem hem müşterim için hem de tüm paydaşlarım için en iyi nasıl kullanabilirim diye sorgulamaya başlıyor.

Geleceğin çok keyifli olacağına inanıyorum. Yukarıda a’lar b’ler ile sıraladığım özellikler çok kıymetli özellikler, ve insan yaşamını daha iyiye götürecek özellikler.

Genel bazda Sanayi 4.0, üretim odaklı ve maliyetleri düşürme amaçlı bir yaklaşım. Sizce Sanayi 4.0 uygulamaları “Perakende sektörünü” üretim anlamında nasıl etkileyecek?

Evet işin en janjanlı yanı “Sanayi 4.0 maliyetleri düşürüyor” demek. Bunu dediğinizde bir anda tüm sanayinin dikkati çekiliyor. Çünkü sanayinin en temel derdi “En iyiyi en ucuza nasıl üretirim?” sorusudur. Ama buna ek olarak, Sanayi 4.0’ın operasyonları hızlandırma, ürün inovasyonunu tetikleme, daha iyi müşteri hizmetleri sunma gibi yararları da var, ki bu yararlar da bana göre en az maliyet avantajları kazanmak kadar çekici.  Tüm bu faydaların da perakende sektörünü dönüştüreceğini öngörmek çok kolay. Müşterinin akıllı buzdolabına koyduğu sütün akıllı çöp tenekesine gitmesini, siparişin yenilenmesi anlamına gelebilecek. Bu ise muhteşem bir müşteri hizmeti demek. Günümüzde müşteri için mağaza kavramı geleneksel anlamını yitirdi. Geçenlerde bir mağazada ürün deniyen genç kız annesine anne “Bu beden küçük, büyüğünü internetten alıyorum” dedi ve o noktada anında aldı. Şimdi mağaza neresi? Birkaç yıl sonrasında sanal gerçeklik ile ürünlerin denenmeden alınması mümkün olacak. Ben heyecanla mağazalara gelecek sanal gerçeklik aynalarını, hologramları, 3 d baskıları bekliyorum. Ne zaman? Derseniz bir zaman öngörüm yok ancak çok geç olacağını da sanmıyorum.

Nesnelerin interneti (IoT) kavramı ile birlikte birbirleriyle konuşan cihazların hızlıca hayatımıza girmesi bekleniyor, Hatta buzdolaplarımızın yumurta sayısı azaldığında kendi kendine sipariş vermesi konuşuluyor? Sizce bu mümkün olacak mı? Bu yeni düzende alışverişçiler buzdolapları mı olacak? Artık perakende firmalarının hedef kitlesinde nihai tüketicilerin dışında yazılımcılar ve beyaz eşya üreticileri mi olacak?

Elbette perakendenin o yöne evrileceği tahmin ediliyor, gıda perakendeciliği, ilaç sektörü bu evrilmeyi hızlı yaşayacak deniliyor. Perakendenin iş ortakları genişleyecek, daha fazla sektör ile iletişim kurabilecekler çünkü ürünleri daha fazla ürünle, makine ile konuşabiliyor olacak. Bu bağlamda ise kesinlikle yazılımcılara daha fazla ihtiyaç duyulacak. Endüstri 4.0’ın insanları işsiz bırakacağından endişe duyuluyor. Örneğin kasasız/elemansız mağazalardan, paketlemenin makinalarla yapıldığı perakende noktalarından söz ediliyor. Bu ise iş kaybı endişeleri yaratıyor. Bence belki bu pozisyonlarda ihtiyaç azalacak ama yeni pozisyonlarda yeni işler yaratılacak.

Giderek dijitalleşen bu yeni dönemde yaşadığımız ve yaşayacağımız dönüşüm ekonomimizi ve toplumu nasıl etkiler?

Geçenlerde bir bitcoin muhabbetidir aldı başını gitti. Neden? Çünkü dijitalleşen sanayide finans sektörü ya da bir başka yaşam alanı dijitalleşmeden uzak kalamaz. Her alan kendi payını yaşayacak. Ben bir devlet üniversitesi çalışanı olarak çok uzun süredir sanal imza kullanıyorum. İşte attığımız o imzalar sadece orada kalmayacak bizi bir başka boyuta taşıyacak. Yaşamının her alanını etkileyen dönüşümü ben iki yıldır kullanıyorum ve bunun başka ne tür etkilerini olduğunu sorgulamam lazım. Öncelikle hepimizin bunu kavraması iyi olur. Booking.com’un vergi vermemesi üzerine de konuştuk, dijital bir dünyada dünyanın bir ucunda kalabiliyoruz ve bu alımların devletler arası vergilendirme süreçlerini bilmiyoruz. Her şey her şey ile ilişkili. Daha önce de ifade etmiştim, bu sanayi devriminde şeffaflık temel kural. Bir iki gün önce okudum genç bilimciler deri altını gören cihazlar üretmişler. Eski bir ahit yazısı “Güneşin altına yeni hiçbir şey yok” diyor ya ben onu güne uyarlıyorum ve nesnelerin internetinde şeffaf olmayan hiçbir şey kalmayacak diyorum. Bu ise toplumsal dönüşümde siber güvenlik, çok dilli çok kültürlü olma gibi dönüşümlere yol açacak görünüyor.

Toplumun her dönüşümü ise pazarlamayı yeni bir dönüşüm döngüsüne sokar. Bu döngü ise daha mutlu, daha rahat, daha… bir yaşam getirir diye umuyorum.

Sektör profesyonellerine ve yeni mezun genç arkadaşlara vereceğiniz “3 tavsiye” ne olur?

Gençlere çok inanıyorum ben. Öncelikle onlara “merak etmelerini” öneriyorum. Herşeyi merak etsinler. Merak ettikleri konunun algoritmalarını, dinamiklerini anlasınlar, sorgulasınlar. İkinci önerim cesur olmaları. Yüreklerine güvensinler ve hedeflerine yürüsünler.

Üçüncü önerim ise sektör profesyonellerine gelsin. İş hayatına atıldıktan sonra okumaktan vazgeçmesinler. Akıl akıldan üstündür. Okumak zaman alıyorsa dünya kadar sesli kitap var, yaşasın teknoloji. 🙂

The post Markabeyi Soruyor – Prof. Dr. Gülfidan Barış Yanıtlıyor! appeared first on Pazarlama İletişimi Platformu.

Proje kapsamında Aydın iline bir akıllı köy sistemi kurulacağı ve tarımsal kalkınmada yeni teknolojiler kullanılarak verimli ve sürdürülebilir tarım faaliyete yapılacağı belirtildi. Bu proje pek çok açıdan önemli bir gelişmedir. Başta akıllı köy projesinin Dünya’da ve Türkiye’de ilk kez uygulanacağı resmi Twitter hesabı @VodafoneTR tarafından duyuruldu. Bir ilk ve teşvik edici, yönlendirici yapısının bulunması artı bir özellik olarak karşımıza çıkıyor.

Öte yandan bütün ülkelerin gözünde ve yapılan çeşitli çalışmalarda(-ki BBC Belgeselleri başta olmak üzere) Türkiye bir tarım ve hayvancılık ülkesi olarak görülüyor. Fakat ülkemizde yapılan tarımsal faaliyetler gün geçtikçe azalıyor. Bir başka açıdan, artık günümüz yeni tüketicisi markalara insani özellikler ekliyor ve markalardan “sosyal duyarlı” olmasını bekliyor. Bu durum görüldüğü üzere pazarlama departmanları çalışanlarının da gözünden kaçmıyor. Hal böyle olunca Vodafone Türkiye ekibi de ülkemizde böyle bir çalışma başlatmıştır. Yine çalışmada günümüzün popüler teknolojileri olan “IoT” yani “Nesnelerin İnterneti” teknolojisinin kullanılması teknoloji ile geleneksel yapının bir arada kullanılabileceğinin güzel bir örneğini oluşturuyor.

Öte yandan çeşitli eğitimlerin yapılacağı duyuruldu. Bu sayede bilinçli tarım ve bilinçli üretim-tüketim çarkının işler kılınabilir hale getirilebilir. Ayrıca Vodafone, ileriye dönük bir çiftçi kooperatif markası oluşturarak yeni pazarlara açılma olanağını bu proje ile mümkün kılıyor.

The post Vodafone’dan IoT Altyapılı Akıllı Köy Projesi appeared first on Pazarlama İletişimi Platformu.

Öncelikle İnternet Of Things den bahsedelim, yani her şeyin interneti. Etrafımızda ki elektronik aletlerin bir bulut (cloud) sistemine bağlanması ve birbiri ile iletişim kurması hayatımızı kolaylaştıracak mı? Öncelikle bu konuyu açıklığa kavuşturalım.

Hızlı İnternet bağlantısı hayatımızın vazgeçilmez bir parçası oldu. Bunun ile birlikte İnternet erişimi olan cihazların sayısı artı. Cebimizde her daim taşıdığımız cep telefonu, kolumuza taktığımız saat, fotoğraf makinalarımız, gözlüklerimiz hatta tansiyon aleti gibi kişisel sağlık ürünleri artık İnternet bağlanıyor. İnternet of Things ile akınıza gelebilecek her türlü cihaz internete bağlanıyor olacak ve bir cloud yapısı üzerinden birbirleri ile iletişim sağlayabilecekler. Kısaca gerekli altyapıya sahip, açma kapama tuşu olan her türlü elektronik cihaz bu yapıya dahil olabilecek. Gartner adındaki Amerikan araştırma ve analiz firması şu anki gelişim hızı devam ederse 2020 yılında 26 milyar cihazın bu yapı ile çalışıyor ve birbiri ile bağlı olacağını söylemekte. Hayatımıza düşünebilen sizi anlayabilen ve isteklerinizi en etkili ve hızlı bir şekilde yerine getirebilen cihazlar girdikten sonra duygusal ilişkilerimiz bile değişebilir, bu da aslında başka bir konu ama merak edene 2013 yılında çekilen “HER” adındaki bir ütopyayı anlatan filmi izlemelerini öneriyorum.

Peki, bu değişim pazarlamayı nasıl etkileyecek? Beklide şu anda bir ütopyadan bahsediyor olacağız ama bunun %40 ı bile gerçekleşse yaşantımız ve pazarlama anlayışımız tamamen değişecek. Bunları birkaç madde altında toplayabiliriz.

1- Satış datasını kolaylıkla elde edilmesi

Her firma için çok büyük önem arz eden satış datalarına kolaylıkla erişebileceğiz. Bu veriye erişirken ürünlerin nerede, kim tarafından, ne şekilde, hangi durumlar altında satın alındığı ve bunun gibi pazarlama stratejilerimizi yönlendirecek anlık verilere karmaşık analiz yapıları kullanmadan direkt olarak ulaşabileceğiz.

2- Daha zeki CRM yapıları

Internet of Things ile birlikte artık CRM daha önem kazanacak. Bunun nedeni CRM basit dataları barındırmak dışında kullanıcının sizin ile etkileşimlerini de barındıran veriler içerebilecek. Bu sayede hedef kitleleri daha iyi tanıyabilecek ve artık hedef kitle olarak bakmaktansa hedef birey olarak bakmaya başlayacağız. Yeni CRM yapıları ile kişiselleştirilmiş kampanyalar yapabileceğiz ve bu kampanyaların sonuçlarını anlık olarak takip edebileceğiz.

3- Servis talep eden cihazlar

Kulağa garip geliyor dimi? Bir cihazın sizden habersiz kendi kendini iyileştirmesi. Bir parçası arza yaptığı zaman sipariş vermesi ya da ömrünü doldurduğunda size haber vermesi Internet of Things ile mümkün olacak. Pek ki bu pazarlamaya fayda sağlayacak mı? Unutmayın ki Internet of Things de pazarlama yaptığınızda kullanıcı ve markanın iletişimini, markaya kullanıcı hakkında bilgi veren ve kullanıcıyı markanın kampanyaları hakkında bilgilendiren en temel unsur cihazların kendisidir. Yani cihazlar artık cihaz olmaktan çıkacak ve bir aracı, bir medya halini alacaklar. Bu nedenle bu aracının ne kadar sağlıklı çalıştığını markanın bilmesi çok önemlidir.

4- Öngörülü sosyal medya yönetimi

“Ne demek şimdi bu? “ dediğinizi duyar gibiyim. Biraz açıklayalım, Twitter ve Facebook gibi sosyal medya siteleri hayatlarına devam edecek ama markaların bunları kullanma yöntemleri değişecektir. Internet of Things ile artık cihazlar markalara kullanıcıları hakkında daha hızlı ve canlı veri aktarabilecek. Markalar da yakaladıkları fırsatları hızlıca değerlendirse ciddi farklar yaratabilirler. Sosyal medya kullanarak markalar nasıl farklar yaratabilir? Sosyal medyayı yeni kullanmaya başlamış markalar üzerine 2015 yılında yapılan bir araştırma sonucunda dikkat çekici bir nokta vardı; markalar sosyal medyayı kullanmaya başladıkları ilk ay, haftada 6 saat online olduklarında yani içerik paylaştıklarında ve insanlar ile etkileşim içine girdiklerinde ay sonunda web sitelerinin trafik verilerinde %65 lik bir artış olmuştur. Artık bunu başarmak çok daha kolay olacak hatta cihazlar kendileri içerik üretebilecek.

5- %90 CTR (Click Though Rate) / Tıklama Başına Geri Dönüşüm

Digital reklamlarımıza tıklandığında geri dönüşüm oranı nasıl olur da %90 olur? Öncelikle şu anda bunu nasıl yaptığımızı hatırlayalım. Hedef kitlemizin ilgisini çekebilecek bir banner hazırlıyoruz, daha sonra hedef kitlemizi veya hedef kitlemiz olduğunu sandığımız bir segment tanımlayıp bu kitleye farklı kanaları ile ulaşarak reklamlarımızın tıklamasını bekliyoruz. Pek ki tekil kişilerin ihtiyaçları doğrultusunda ürünler karşısına çıksa hem de tam ihtiyacı olduğu an! Markete gezerken Alışveriş sepetine filtre kahve koyduğunuzda alışveriş sepetinde ki ekran size adınız ile hitap edip evde kahve filtresi var mı diye sorsa ve sizin ile banner aracılığı ile veya sözlü olarak iletişime geçse. İşte bu senaryo markaların yaptıkları reklam yatırımlarından %90 geri dönüşler alabilmesinin önünü açacak senaryodur. Farklı cihazlarla farklı senaryolar da tabi ki yaratabiliriz.

Bonus: Bahsettiğimiz internet of Things yapısına uygun cihazlar hayatımıza girmeye başladı. Amazon, Echo adında bir cihaz geliştirdi. Konu hakkında detaylı bilgi için videoyu izlemenizi tavsiye ediyorum

The post Internet of Things ve Pazarlamadaki Yenilikler appeared first on Pazarlama İletişimi Platformu.