Zor yaşam koşullarında olan ancak bir amacı olanlar, zenginlik içinde yaşayıp amaçsız nefes alanlardan daha mutlu olabiliyor. Yaşamak için bir amaç bulmak çok mu zor? Kesinlikle çok zor! Babam öğretmendi ve bize tekrar dünyaya gelse yine öğretmen olmak isteyeceğini söylerdi. Onun genç nesli bilgilendirmek, eğitmek, sağduyu kazandırmak gibi bir amacı vardı. Her sabah sıcak yatağını bırakma gücünü kutsal amacında buluyordu. Öyle ya, devlet ve milletin iyi eğitim almış, iyi  ruhlu gençlere ihtiyacı vardı. Amacı sadece iyi bir öğretmen olmak olsaydı bu kadar çaba göstermesine gerek kalmazdı çünkü her başı sıkışan öğrencinin babama koşmasını bununla açıklayamayız. Bu sebeple onun yaşam amacı iyi nesiller yetiştirmekti. Babamı kaybedeli 12 yıl oldu, yine öğrencilerini düşünüp onların hayatlarını bir trafik kazasından kurtarmak için kendini feda etti. 12 yıl olmasına rağmen unutulmadığını gelen mesaj ve telefonlardan anlayabiliyoruz, onun kutsal amacı sayesinde geçen yıllar hafızalarda daha çok yer etmesini sağlıyor. Yetiştirdiği nesiller onun anlattıklarını yaşadıkça akıllarına Hamit Hoca geliyor ki bu adamın 12 yıldır konuşamadığını unutmayalım. Peki konumuza gelelim; markaların amacı var mı ya da olmalı mı?

Markalar bu dünyada neden varlar veya yaşama amaçları nedir? Bunu sorduğumuzda çoğu marka, sektörünün en iyisi olmanın amaçları olduğunu belirtiyor. Yazımın başlarında babamın amacının sadece “iyi öğretmen” olmak olmadığını söylemiştim. Bu yaşamak için (hem markalar için hem insanlar için) yeterli bir amaç değildir! Öyle ya hem markalar hem de insanlar işlerinin en iyisi olamayabilirler, dolayısıyla varoluş amacını “en iyi olmak” üzerine kuranlar sektörünün/mesleğinin en iyisi olamadığında onlara güç verecek kutsal amaçlarından yoksun kalırlar. Klasiklere dönecek olursak, Volvo’nun güvenliği amaç edinmesi varoluş nedenidir. Apple’ın teknoloji ile insanların hayatlarını basitleştirme amacı varoluş nedenidir. Starbucks’ın ev ve iş dışında üçüncü bir adres olma amacı varoluş nedenidir. Tesla’nın alternatif yakıtlı araçlar üretme amacı varoluş nedenidir. Blackberry’nin varoluş nedeni olan cep bilgisayarı ve telefonu birleştirme amacı elinden alındığında yok olmuştur. Nokia cep telefonlarında yenilikler sunma amacını yitirdiğinde yok olmasa da piyasadan silinmiştir. Amacı yok olan (veya hiç olmamış olan) markanın pazarlama çalışmaları da dengesizleşmeye, ürün odaklı olmaya başlar çünkü tüketicilere vereceği başka mesajı kalmaz. İnsanda da, markada da Martin Luther King gibi, Apple gibi ‘Bir Hayali’ yani bir amacı olanlar kitleleri peşinden sürükler. Bu, bir telefona rakiplerinden daha çok para vermeyi kabul etmenizin en basit nedenidir; siz bir telefona sahip olmaz, bir hayat amacına ortak olursunuz!

The post Markalaşmış Amaçlar appeared first on Pazarlama İletişimi Platformu.

Neden aldığım araba, ev, telefon ile başkasına hava atarım ve daha önemlisi hava atmak için mi bunları alırım? Atalarımız hava şartlarından etkilenmeden yaşamak için barınaklar (evler) yarattılar, dedelerimiz attan daha hızlı gidebilmek için motorlu araçları buldular vs. Bunların hepsi bir ihtiyacı gidermek için bulundular ancak günümüzde bu metaların salt ihtiyaç için alındığını söyleyebilir miyiz? Bir silahın süslü olması mı önemlidir yoksa etkisi mi? Sadece etkisi diyorsanız oymalı kakmalı tabancaları ne ile açıklayabiliriz? Atalarımıza geri dönelim. İnsanlığın sadece avcılıkla yaşamaya çalıştığı dönemlerde alfa erkek en büyük avı getiren yani en güçlü erkekti, diğer erkeklerin alfaya öykünmesi çok doğal bir durum. (Kadınlar için ise en doğurgan, en çalışkan ve tabi en güzel kadını düşünebilirsiniz) Bu öykünme günümüzde hala devam etmekte, her insan kendi çevresinin alfası olmaya çalışıyor ancak bu yarış hiç bitmiyor çünkü artık çok sosyal yaratıklarız, sosyal kümeler iç içe girmiş durumda dolayısıyla bir çevrenin alfası olduğunuzda bir üst lige yükselip yeni bir yarışa başlıyorsunuz. Yeni bir araba aldığınızda hemen gözünüzün bir üst segmente kayması ve bir sonraki araç alımınız için hedef koymanız bu sebepledir; “Ben alfayım, en büyük av benim olmalı.” Duyarsınız, insanların sahip oldukları onlara sahip oluyor diye. Doğrudur, çünkü atalarımızın avı yerine koyduğumuz ürünler (dolayısıyla markalar) o hayvanlar gibi değil, bir ürüne sahip olduğunuzda (yani avladığınızda) o marka ölmüyor ve hatta çok daha büyük ve güçlü şekilde yeniden çıkıyor karşınıza. Bu sonu olmayan bir ava dönüşüyor.

Markalar şöyle diyor; “Tamam beni avlayabilirsin, bunu senin için kolaylaştıracağım ancak bir sonrakinde çok daha iyi bir av olarak geri geleceğim. Şimdilik keyfini çıkar ve sonraki ava kadar hazırlıklarını yap. Eğer o gün geldiğinde komşun beni avlarsa artık çevrende alfa olarak anılamazsın.” Zavallı insan, mutlu olması gerekirken bir sonraki av için çalışmaya başlamalı. Tüm bu anlattıklarım kötü şeyler mi? Hayır, insanı insan yapan bir olgudur bu ve tüm insanlar bu sayede para kazanırlar. Markalarımızın ise bu duyguyu daha çok irdelemesi gerekmektedir.

Çok konuştuğumuz ‘arzu nesnesi’ olan ürünler yaratmanın yolu işte buradan geçiyor. Sanılıyor ki biz bir ürünü çok şatafatlı yaparsak o ürün arzu nesnesi olur. Hayır, eğer o şatafat tüketicinin alfalığı yolunda bir katkısı olmuyorsa o ürün arzu nesnesi olamaz. Hatta ve hatta şatafatsız bir ürün de arzu nesnesi olabilir. Starbucks bardağı taşımanın getirdiği havanın nedeni plastik/karton bardak olmasa gerek! Peki bir ürünün değeri, tüketicinin ona yüklediği anlam kadar mıdır? Atalarımıza tekrar danışalım. Büyük bir av, onu getiren kişiye toplumunun hayranlığını kazandırıyordu. Büyük av toplum için yemek hatta ziyafet, sıcak kürk, silah yapmak için kemik demekti. Yani toplum o avın büyüklüğüne değer biçiyordu. Günümüzde bu durum değişmiş değil, bizler toplum tarafından öykünen ürünlere sahip olmaya çalışıyoruz çünkü onların hayranlıklarını kazanmaya çalışıyoruz. Bu tam saha mahalle baskısı, mahallenin icadından bile eski.

Görsel kaynak;
https://1.bp.blogspot.com/-qwOEU8F8MiQ/VU88yLi6qpI/AAAAAAAAB8Q/prLfOEEYLm4/s1600/2-Horses%2Band%2Bibexes%2Band%2Brectangular%2Bfigures%2Brepresenting%2Btraps%2Bor%2Bnets%2B-%2Bfrom%2BLascoux%2Bcave.jpg

The post Mağaradan Markaya appeared first on Pazarlama İletişimi Platformu.